Faillissement VOF, vennoten automatisch failliet?

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

Tot voor kort betekende een faillissement van een Vennootschap Onder Firma (VOF) ook het faillissement van alle vennoten, ongeacht hun rechtsvorm. De hoogste rechter in Nederland heeft echter op 6 februari 2015 bepaald dat een faillissement van een VOF niet meer automatisch leidt tot een faillissement van de vennoten. Dit artikel gaat in op het faillissement van de VOF en de gevolgen voor de vennoten.

Wat is een VOF?

Een VOF is een zogenaamde personenvennootschap. Dit houdt in dat de vennoten met elkaar een overeenkomst aangaan om gezamenlijk een bedrijf uit te oefenen. Daarvoor gebruiken de vennoten een gezamenlijke bedrijfsnaam. Het vermogen van de VOF is een afgescheiden vermogen. Dit in tegenstelling tot een eenmanszaak, die geen afgescheiden vermogen heeft met als gevolg dat de eigenaar van de eenmanszaak in privé aansprakelijk is. De vennoten van een VOF zijn onderling hoofdelijk verbonden voor de overeenkomsten die de vennootschap aangaat (art. 18 WvK). De schuldeisers van de VOF kunnen daarom naast het afgescheiden vermogen van de VOF zich ook met voorrang verhalen op het privé vermogen van de vennoten. Echter blijven de vennoten gezamenlijk hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de VOF.

Een belangrijk kenmerk van een personenvennootschap is het ontbreken van rechtspersoonlijkheid. Een BV of NV kan zelfstandig deelnemen in het rechtsverkeer door in naam van de BV of NV contracten te sluiten of verplichtingen aangaan. De BV of NV is voor daaruit voortvloeiende schulden aansprakelijk maar niet de bestuurders/eigenaren. Zie het artikel ‘De besloten vennootschap’. Hoewel de VOF geen rechtspersoonlijkheid bezit geldt in de praktijk dat de VOF wel zelfstandig aan het rechtsverkeer kan deelnemen en als zodanig failliet verklaard kan worden.

Faillissement vóór 6 februari 2015

Tot 6 februari 2015 gold bij een faillissement van een VOF dat de vennoten automatisch failliet gaan. Hiervoor was geen aparte faillissementsaanvraag van de vennoten nodig. Bij een faillissementsverzoek voor een VOF sprak de rechtbank automatisch het faillissement uit van de vennoten. Voor een faillissement is vereist dat de schuldenaar in een toestand verkeert dat hij opgehouden heeft te betalen en er meerdere schuldeisers zijn die onbetaald worden gelaten. Deze eis werd vóór 6 februari 2015 alleen gesteld aan de VOF zelf en niet aan de vennoten van de VOF. Als aan het criterium was voldaan, dan werd de VOF failliet verklaard met daarbij de vennoten, zonder dat de vennoten zelf in een toestand behoefde te verkeren dat deze opgehouden zijn met betalen.

Faillissement na 6 februari 2015

Vanaf 6 februari 2015 moet het criterium voor een faillissement ook worden gesteld aan elke afzonderlijke vennoot. De Hoge Raad geeft hiervoor als reden dat de wet slechts vermeldt dat bij een faillissementsaanvraag van een VOF, ook de namen van de vennoten van de VOF moeten worden vermeld. Dit kan volgens de Hoge Raad niet betekenen dat daarom ook automatisch de vermelde vennoten failliet gaan.  Bovendien kan een vennoot privé voldoende vermogen hebben om zowel de VOF schuldeisers als de privé schuldeisers te voldoen. Daarbij geeft de Hoge Raad aan dat als de vennoot bepaalde vorderingen niet voldoet, dit niet direct betekent dat hij in een toestand verkeert dat hij opgehouden heeft te betalen, omdat de vennoot bijvoorbeeld een tegenvordering kan hebben op de schuldeiser. Het niet betalen wegens een tegenvordering kan dan niet gezien worden als verkeren in een toestand dat opgehouden is te betalen.

Vanaf nu moet iedere afzonderlijke vennoot dus in een toestand verkeren dat hij opgehouden heeft te betalen en meerdere schuldeisers hebben (pluraliteit) die onbetaald worden gelaten, pas dan kan een faillissement worden uitgesproken. In de faillissementsaanvraag moet dit dus per vennoot worden onderbouwd. Let op! Dit betekent ook dat per vennoot het griffierecht moet worden voldaan. De aanvraag van aan faillissement van een VOF met veel vennoten wordt dus erg prijzig.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]